تبلیغات
با آسون بخون

با آسون بخون

وبسایت آسون بخون.
وبسایت آموزشی علی محمد پیرهادی
با آسون بخون

جستجو

نظرسنجی سایت

چه مطالبی بیشتر از بقیه روی سایت قرار گیرد؟





فهرست موضوعات مطالب

پوسته خارجی تر زمین، میلیاردها سال قبل بلافاصله بعد از این كه زمین شكل گرفت سخت و محكم شد. پوسته زمینیك پوسته خاكی صرف نیست. این پوسته به صورت صفحات بسیار بزرگ و ضخیم شكسته شده ای است كه روی پوشش زیرین و كم استقامت و نرمی به نام گوشته (mantle) حركت می كند.

صفحات از سنگ و خاك ساخته شده اند و در سراسر كره زمین حركت می كنند. آنها هم به شكل افقی (پهلوها) و هم به صورت عمودی (بالا و پایین) حركت می كنند. همچنین پس از طی دوره های طولانی زمانی، اندازه صفحات تغییر می كند. مثلاً به حاشیه هایشان اضافه می شود، به همدیگر برخورد می كنند یا به سمت پایین و به سوی گوشته زمین هل داده می شوند. این صفحات از 50 تا 250 مایل یا 80 تا 400 كیلومتر ضخامت دارند.

به این ترتیب نقشه زمین همیشه تغییر می كند. صفحات زیرین حركت می كنند، اندازه صفحات هم تغییر می كند. همچنین سطح دریاها در طول زمان تغییر می كند (چون دما روی زمین متفاوت است و یخ قطب ها ذوب می شود یا منجمد می شود) در نتیجه یا حجم دریا بیشتر می شود یا برعكس دریا از پوسته عقب نشینی می كند.

صفحات اقیانوسی و قاره ای كنونی عبارتند از: صفحه اوراسیایی، صفحه استرالیایی-هندی، صفحه فیلیپین، صفحه اقیانوس آرام، صفحه "جوآن دو فوكا" (Juan du Fuca)، صفحه نازكا (Nazca)، صفحه كوكوس (Cocos)، صفحه آمریكای شمالی، صفحه كاراییب، صفحه آمریكای جنوبی، صفحه آفریقا، صفحه عربی، صفحه قطب جنوب و صفحه اسكاتیا (Scotia). این صفحات خودشان شامل زیر صفحات كوچك تری می شوند.

نوع پوسته متوسط ضخامت متوسط عمر ترکیب اصلی
پوسته قاره ای

20-28

کیلومتر

سه میلیارد سال گرانیت
پوسته اقیانوسی

10

کیلومتر

معمولاً 70 تا 100 میلیون

سال قدمت دارد

بازالت

نظریه تکتونیک صفحه ای (به معنی ساختمان صفحه) در دهه 1960 مطرح شد. این نظریه درباره حركت صفحات زمین توضیح می دهد و همچنین بیان می كند كه این حركت باعث زمین لرزه ها، آتشفشان ها، ترانشه های اقیانوسی، تشكیل رشته كوه ها و بسیاری دیگر از پدیده های زمین شناسی می شود.

صفحات با سرعتی كه یك تا ده سانتی متر در سال تخمین زده می شود حركت می كنند. بیشتر فعالیت های لرزه ای زمین (آتشفشان ها و زمین لرزه ها) در مرزهای صفحات، موقعی كه فعل ودانفعالاتی انجام می شود، صورت می گیرد.

لایه بالایی سطح زمین پوسته نامیده می شود (پوسته بالای صفحات قرار دارد). پوسته اقیانوسی (پوسته باریكی واقع در زیر اقیانوس ها) باریك تر و متراكم تر از پوسته قاره ای است. پوسته به طور دایم ایجاد می شود و از بین می رود. پوسته اقیانوسی فعال تر از پوسته قاره ای است.

زیر پوسته، گوشته سنگی است كه از سیلیكون، اكسیژن، منیزیوم، آهن، آلومینیوم و كلسیوم تشكیل شده. گوشته بالاتر سخت و انعطاف ناپذیر است و بخشی از لیتوسفر است (همراه با پوسته). گوشته پایین تر به آهستگی و در حدود چند سانتی متر در سال جریان دارد. استنوسفر بخشی از گوشته بالاتر است كه خواص پلاستیكی نشان می دهد. این بخش كه در زیر لیتوسفر قرار گرفته (پوسته و گوشته بالاتر)، بین 100 و 250 كیلومتر عمق دارد.

چند بار در تاریخ، برخورد بین قاره ها یك قاره بسیار بزرگ درست كرده. اگرچه پوسته قاره ها ضخیم است، اما آسان تر از پوسته اقیانوسی می شكند. حدود یك سوم سطح زمین با پوسته قاره ای پوشیده شده. فرایند از هم جدا شدن و دوباره ملحق شدن قاره ها به هم چرخه ویلسون نام دارد. زمین شناس كانادایی جان توزو ویلسون اولین كسی بود كه این وضعیت را توصیف كرد.

قاره ها شاید از بیش از دو میلیارد سال قبل در حركت بوده اند. زمین شناسان فقط شواهدی از سنگ ها دارند تا حركت قاره ها را در 800 میلیون سال گذشته بفهمند و بازسازی كنند.

زمین شناسان این را می دانند كه حدود 800 میلیون سال قبل قاره ها در یك قاره بسیار بزرگ به نام رودینیا (rodinia) جمع بوده اند. آنچه كه امروزه آمریكای شمالی hست، در مركز رودینیا بوده است. جریان مواد در گوشته زمین باعث شد رودینیا به قطعات زیادی تجزیه شود كه دوباره این قطعات بین 500 میلیون تا 250 میلیون سال قبل به هم برخورد كردند. برخورد بین آنچه حالا قاره آمریكای شمالی نامیده می شود با قاره های اروپا و آفریقا باعث بیرون آمدن كوه های آپالاچیان در آمریكای شمالی شد. برخورد بین بخشی از سیبری امروزی و اروپا كوه های اورال را به وجود آورد.

تا 250 میلیون سال قبل قاره ها در قاره بسیار بزرگ دیگری به نامپانگه آ (Pangaea) جمع بودند. یك اقیانوس تنهای فراگیر به نام پانتالاسا (panthalassa) پانگه آ را احاطه كرد بود. حدود 200 میلیون سال قبل پانگه آ شروع به تجزیه كرد و به دو توده سرزمینی بزرگ به نام گوندوانالند و لوراسیا تقسیم شد.

گوندوانالند هم تجزیه شد و قاره های آفریقا، قطب جنوب، استرالیا و آمریكای جنوبی و شبه قاره هند را تشكیل داد. لوراسیا هم در نهایت به اوراسیا و آمریكای شمالی تقسیم شد. همین طور كه صفحات قاره ای تقسیم شدند و از هم دور شدند، پوسته اقیانوسی جدید بین آنها تشكیل شد. حركت قاره ها بعد از میلیون ها سال به موقعیت كنونیشان منجر شده.

صفحات به آهستگی روی یك لایه خیلی داغ سر می خورند. در بعضی مكان ها صفحات در اثر ضربه ناشی از برخورد به داخل همدیگر كیس می شوند. این وضعیت كوه ها را به وجود می آورد. در مكان های دیگر صفحات از هم دور می شوند. این باعث می شود پوسته جدیدی شكل بگیرد. این تغییرات میلیون ها سال به طول می انجامد و دیگری لغزش جانبی است. حركت كردن صفحات، قاره های زمین را حركت داده تا جایی كه به صورت كنونی درآمده اند.

به این ترتیب حركت صفحات به صورت های واگرایی، همگرایی و امتداد لغزان است.

حركت صفحه واگرا

زمانی كف دریا گسترش پیدا می كند كه دو صفحه اقیانوسی از همدیگر دور می شوند (در مرز یك صفحه واگرا)، كه نتیجه آن تشكیل پوسته جدید اقیانوسی است (این پوسته از گدازه ای كه از داخل گوشته زمین بالا می آید تشكیل می شود). در كنار آن یك كوه میان دریایی نیز هست. تئوری گسترش كف اقیانوس اولین بار به وسیله هری هس و رابرت دیتز در دهه 1960 ارایه شد.

حركت صفحه همگرا

موقعی كه صفحات به هم برخورد می كنند (در مرز یك صفحه همگرا)، مقداری از پوسته در برخورد ویران می شود و صفحات كوچك تر می شوند. نتایج متفاوت است و بستگی به این دارد كه چه نوع صفحاتی درگیر برخورد بوده اند.

اگر صفحه اقیانوسی و صفحه قاره ای به هم برخورد كنند: هر موقع صفحه اقیانوسی باریك متراكمی با یك صفحه نسبتاً سبك و ضخیم قاره ای برخورد كند، صفحه اقیانوسی تحت تأثیر نیروی صفحه قاره ای قرار می گیرد. این وضعیت فرورانش (subduction) نامیده می شود.

وقتی دو صفحه اقیانوسی به هم برخورد می كنند: در این صورت یكی ممكن است به زیر دیگری كشیده شود و گدازه از گوشته بالا بیاید و زمینه تشكیل آتش فشان ها را در مجاورت ایجاد کند.

وقتی دو صفحه قاره ای به هم برخورد می كنند: در این صورت ردیفی از كوه ها به وجود می آید. چراکه پوسته ای كه تصادف كرده فشرده می شود و رو به بالا هل داده می شود.

حركت صفحه به صورت امتداد لغز (در امتداد هم می لغزند)

موقعی كه دو صفحه به صورت افقی بر خلاف جهت همدیگر حركت می كنند، مقدار وحشتناكی اصطكاك به وجود می آید كه حركت را به صورت لرزه در می آورد. صفحات همدیگر را لمس می كنند، سپس گیر می كنند و در هم فرو می روند و در نتیجه اصطكاك و فشار، سطوحی غیر قابل پیش بینی ساخته می شود. موقعی كه فشار ناگهان آزاد می شود و صفحات ناگهان تكان می خورند، زلزله به وجود می آید.

در سال 1915، زمین شناس و هواشناس آلمانی آلفرد واگنر (1930-1880) برای اولین بار نظریه حركت قاره ای را ارایه داد. این نظریه بیان می كرد كه بخش هایی از پوسته زمین به آهستگی روی هسته مایع حركت می كند. فسیل ها تأییدی بر نظریه های مربوط به ساختمان تکتونیک صفحه و حركت قاره ای هستند.

واگنر گفت كه در 200 میلیون سال قبل یك قاره بسیار بزرگ و اصلی وجود داشته كه او آن را پانگه آ می نامد. معنی پانگه آ -همه، زمین- است. پانگه آ یك قاره بسیار بزرگ بوده كه همه جرم خشكی های زمین را شامل می شده. این قاره بزرگ در دوره پرمین در دوران ژوراسیك به وجود آمده. در دوران ژوراسیك پانگه آ شروع به تجزیه می كند و در نتیجه قاره های گوندوانالند و لوراسیا شكل می گیرند و به وسیله دریای تیتیس از هم جدا می شوند. با پایان دوره كرتاسه این دو قاره به شكل خشكی هایی از هم جدا شده اند كه شبیه قاره های جدید امروزی ما است.

واگنر این نظریه را در سال 1915 در كتابش "منشأ قاره ها و اقیانوس ها" منتشر كرد. در این كتاب او همچنین نظریه وجود قاره بسیار بزرگ پانگه آ را ارایه كرد.

مدرك فسیل برای حمایت از نظریه واگنر

ادوارد سوئز (eduard sues) زمین شناس اتریشی اولین كسی بود كه گفت زمانی یك پل خشكی بین آمریكای جنوبی، آفریقا، هند، استرالیا و قطب جنوب وجود داشته. او این توده زمینی بزرگ را گوندوانالند نام گذاری كرد (این نام از بخشی از کشور هند گرفته شده كه فسیل گیاه گلوسوپتریس در آن پیدا شد). او گفت كه قاره بسیار بزرگ جنوبی، بعد از این كه پانگه آ تجزیه شده، شكل گرفته. او دلایلش را بر اساس به دست آمدن گیاه گلوسوپتریس در سراسر هند، آمریكای جنوبی، آفریقای جنوبی، استرالیا و قطب جنوب، استوار كرد.

از طرفی فسیل های مزوسوروس (یكی از از اولین خزندگان شناور حتی قدیمی تر از دایناسورها) هم در آمریكای جنوبی و هم آفریقای جنوبی پیدا شده است. گلوسوپتریس (glossopteris) یك گیاه درخت مانند از دوره پرمین است. این گیاه برگ های زبانی شكل دارد و حدود 12 فوت یا 3.7 متر بلندی دارد. این گیاه، گیاه برجسته دوره ای است كه قاره گوندوانا وجود داشته است.

نویسنده : نظرات () یکشنبه پنجم شهریورماه سال 1396 - ساعت 09 و 21 دقیقه و 00 ثانیه

امروز مقاله ای کاملا مفید بر روی سایت قرار داده ام از آن جایی که این مقاله به فصل 9 علوم نهم و فصل اول مطالعات اجتماعی و به علوم هفتم نیز مربوط است به هیچ وجه خواندن این مقاله خالی از لطف نیست.

از نظر فاصله از خورشید، زمین سومین سیاره در منظومه شمسی است. زمین در مداری حول خورشید می گردد. زمین تنها سیاره منظومه شمسی است كه در آن حیات وجود دارد.

سطح زمین با آب، سنگ و خاك پوشیده شده و هوا اطراف آن را فرا گرفته. حیوانات و گیاهان تقریباً در همه سطح زمین زندگی می كنند. آنها به این دلیل می توانند بر روی زمین زندگی كنند كه زمین فاصله مناسبی از خورشید دارد. موجودات زنده به گرما و نور خورشید نیاز دارند. اگر زمین به خورشید نزدیك تر بود آنقدر گرم می شد كه موجودات زنده نمی توانستند در آن زندگی كنند. اگر هم دورتر از خورشید بود آنقدر سرد می شد كه موجودات زنده باز هم نمی توانستند در آن زندگی كنند. همچنین زمین مقدار زیادی آب دارد. بیشتر موجودات زنده به آب نیاز دارند.

ماه

زمین یك ماه دارد. قطر ماه حدود یك چهارم قطر زمین است. ماه احتمالاً زمانی بخشی از زمین بوده كه بر اثر برخورد یك جسم غول پیكر با زمین در میلیاردها سال پیش شكسته و از آن جدا شده است.

جرم، تراكم و سرعت فرار از جاذبه

جرم زمین حدود 5.98x1024 كیلوگرم است. متوسط تراكم زمین 5520 كیلوگرم بر متر مكعب است (تراكم آب 1027 كیلوگرم بر مترمكعب است). زمین متراكم ترین سیاره در منظومه شمسی ما است.

برای فرار از كشش جاذبه ای زمین، سرعت یك شیء باید به 24840 مایل در ساعت یا 39976 کیلومتر در ساعت برسد.

جو

جو زمین عبارت از لایه باریكی از گازهایی است كه زمین را احاطه كرده اند. جو از 78 درصد نیتروژن، 21 درصد اكسیژن، 0.9 درصد آرگون، 0.03 درصد دی اكسید كربن و مقادیر كمی از گازهای دیگر تشکیل شده. به وجود آمدن اشکال مختلف حیات بر روی زمین، به تركیب جو بستگی داشته است.

طول یك روز و یك سال بر روی زمین

هر روز روی زمین 23.93 ساعت طول می كشد. یعنی 23.93 ساعت طول می كشد تا زمین یك بار به دور محورش بچرخد (این روز، روز نجومی است). هر سال زمینی 365.26 روز طول می كشد یعنی 365.26 روز طول می كشد تا زمین یك بار دور خورشید بگردد). این زمان سال نجومی نامیده می شود. از آنجایی كه زمین در هر سال و در هر بار چرخشش نمی تواند این دور را كامل كند در هر سال شش ساعت كنار گذاشته می شود و در هر چهار سال یك روز به سال اضافه می شود. این سال كه 366 روز دارد سال كبیسه نامیده می شود. این روز در ایران در پایان سال و در ماه اسفند به سال شمسی اضافه می شود و بنابراین در سال كبیسه اسفند 30 روز دارد. چرخش زمین در طول زمان آهسته تر می شود (حدود یك ثانیه در هر ده سال آهسته تر می شود).

قطر زمین حدود 8000 مایل یا 13000 كیلومتر است. زمین از نظر اندازه پنجمین سیاره منظومه شمسی است (بعد از مشتری، کیوان (زحل)، اورانوس و نپتون).

قطر مشتری كه بزرگ ترین سیاره منظومه شمسی است 11 برابر بزرگ تر از قطر زمین است. قطر پلوتون كه زمانی كوچك ترین سیاره منظومه شمسی محسوب می شد (پلوتون اینک سیاره کوتوله نامیده می شود) یک پنجم قطر زمین است.

ارسطو (276-194 قبل از میلاد) استادی یونانی بود كه برای اولین بار محیط زمین را تعیین كرد. او سایه ماه در مصر را در میانه تابستان و در چاه های عمیق سین (كه حالا سد آسوان روی رود نیل است) و نیز اسكندریه با هم مقایسه كرد. ارسطو تقریباً فرض كرد كه اشعه خورشید موازی هستند. با دانستن فاصله بین دو مكان، او موقعیت زمین را 250000 استادیا محاسبه كرد. این كه استادیا دقیقاً چه میزان فاصله است نمی دانیم. بنابراین درستی این محاسبه معلوم نیست. اما ظاهراً خیلی به اندازه واقعی نزدیك بوده است. او همچنین به درستی كجی محور زمین و فاصله زمین تا ماه و خورشید را محاسبه كرد.

تصور بیشتر مردم از زمین، یك توپ است كه قطب شمال در نوك و قطب جنوب در كف آن قرار دارد. زمین و سایر سیارات، ماه های بزرگ و ستارگان و در حقیقت بیشتر اشیایی كه در فضا هستند و قطر آنها بزرگ تر از حدود 200 مایل یا 320 كیلومتر است، به خاطر نیروی جاذبه کنار هم هستند. جاذبه، مواد را به طرف مركز اجسام می كشد. ماه های كوچك مثل دو تا ماه های مریخ چنان جاذبه كمی دارند كه گرد نشده اند و ناصاف باقی مانده اند.

خانه ما زمین، آب های شیرین، اقیانوس ها و قاره هایی دارد که بالای سطح دریا قرار دارند

برای بدن های ما پایین، مسیری است كه جاذبه ما را به طرف خود می كشد. آدم ها در هر جایی از سطح زمین كه باشند احساس می كنند كه به طرف مركز زمین كشیده می شوند (چه در ایران باشند و چه در آفریقا). بالا از نظر مردم رو به آسمان است. جاذبه در سیارات و ماه های دیگر هم همین گونه عمل می كند.

زمین كاملاً گرد نیست. چرخش زمین باعث می شود كه میانه اش كه همان استوا است برآمده باشد. قطر زمین از قطب شمال تا قطب جنوب 789983 مایل یا 1271354 كیلومتر است. اما از میان استوا 792641 مایل یا 1275632 كیلومتر است. این تفاوت 26.58 مایل یا 42.78 كیلومتر است. این مقدار فقط 1 به 298 قطر زمین است. این تفاوت به قدری اندک است كه به سادگی نمی توان آن را از فضا تشخیص داد. بنابراین سیاره گرد به نظر می رسد.

همچنین برآمدگی استوا باعث شده که محیط زمین در اطراف منطقه استوا بزرگ تر از قطب ها باشد. محیط اطراف استوا 40075.16 كیلومتر است در حالی كه محیط پیرامون قطب ها فقط 40008.00 كیلومتر است. محیط در جنوب استوا بزرگ ترین محیط زمین است. چنانكه زمین شكل گلابی شكل ملایمی دارد. زمین همچنین كوه ها و دره هایی دارد. اما این اشکال در مقایسه با اندازه زمین به قدری كوچكند كه از فضا زمین صاف به نظر می آید.

زمین مثل همه سیارات منظومه شمسی ما، در مسیری به نام مدار حول خورشید می گردد. زمین حدود 93 میلیون مایل یا 150 میلیون كیلومتر از خورشید فاصله دارد. این فاصله به عنوان یك واحد نجومی (AU) تعریف شده. زمانی كه زمین در نزدیك ترین فاصله اش از خورشید قرار می گیرد، این فاصله پریهلیون نامیده می شود كه اول دی هر سال رخ می دهد. در این زمان زمین به فاصله 91.4 میلیون مایلی یا 147.1 میلیون كیلومتری از خورشید می رسد. یك سال طول می كشد تا زمین یك دور سفر در مدارش را به دور خورشید كامل كند. دورترین فاصله از خورشید آفلیون نامیده می شود كه اول تیر هر سال رخ می دهد. در این زمان فاصله زمین از خورشید 94.8 میلیون مایل یا 152.6 میلیون كیلومتر می شود.

محور زمین از خط عمود تا سطح بیضی 23.45 درجه كج شده. این كجی به ما چهار فصل سال را داده که همان بهار، تابستان، پاییز و زمستان هستند. به خاطر این كه محور كج شده، بخش های مختلف زمین در زمان های مختلف سال به سمت خورشید جهت پیدا می كنند. این موضوع بر مقدار نوری كه از خورشید در هر جهت می رسد تأثیر می گذارد. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره کجی محور زمین و فصل ها اینجا را كلیك كنید.

در استوا سطح زمین با سرعت 40000 كیلومتر در هر 24 ساعت حركت می كند. این سرعت حدود 1040 مایل در ساعت یا 1670 كیلومتر در ساعت است. این محاسبه با تقسیم محیط زمین در استوا (حدود 24900 مایل یا 40070 كیلومتر) بر تعداد ساعات یك شبانه روز (24 ساعت) به دست آمده. هنگامی كه شما به سوی هر یك از دو قطب حركت می كنید این سرعت به تقریباً صفر كاهش پیدا می كند (این وقتی است كه محیط زمین در عرض های جغرافیایی بسیار زیاد به صفر نزدیك می شود).

زمین با سرعت حدود 30 كیلومتر در ثانیه به دور خورشید حركت می كند. این با سرعت چرخش زمین كه نزدیك به 0.5 كیلومتر در ثانیه است فرق دارد (در عرض جغرافیایی میانی-نزدیك به استوا).

برای كسب اطلاعات بیشتر درباره سرعت زمین اینجا را كلیك كنید.

نوسان دما روی زمین بین127- درجه فارنهایت تا 136 درجه فارنهایت (88- درجه سانتی گراد تا 58 درجه سانتی گراد یا 185 كلوین تا 311 كلوین) متغیر است. سردترین دمای ثبت شده روی قاره قطب جنوب (وستوك در تیر 1983) بوده است. گرم ترین دمای ثبت شده مربوط به قاره آفریقا (لیبی شهریور 1922) بوده است.

اثر گلخانه ای گرما را در جو زمین به دام می اندازد. جو به بعضی از شعاع های اشعه مادون قرمز اجازه می دهد كه مجدداً به طرف فضا فرار كنند. بعضی از این اشعه ها به درون سیاره منعكس می شوند.

نویسنده : نظرات () شنبه چهارم شهریورماه سال 1396 - ساعت 22 و 33 دقیقه و 00 ثانیه

با سلام،امروز در این پست مقاله ای در مورد خورشیدگرفتگی ها بر روی سایت قرار داده ام.البته این مقاله کاملا به فصل اول علوم پایه هشتم مربوط است پس خواندن این مقاله را از دست ندهید.

خورشید گرفتگی کامل زمانی رخ می دهد که ماه، خورشید و زمین همگی کاملاً در یک خط قرار می گیرند. به این ترتیب که ماه، بین خورشید و زمین است و به طور کامل جلوی خورشید را سد می کند. در نتیجه سایه ای بر روی زمین ایجاد می کند که مجموعه ای از بینندگان در بخشی از سطح زمین آن را می بینند. اگر شما در قسمت تاریک این سایه باشید یک کسوف کامل را می بینید. برخی از افرادی که در قسمت روشن هستند خورشید گرفتگی جزئی را مشاهده می کنند.

در یک خورشید گرفتگی کامل لازم است عوامل بسیار زیادی هماهنگ باشند. لازم است ماه اندازه و فاصله مناسبی از زمین داشته باشد. همچنین خورشید گرفتگی در ماه نو اتفاق می افتد. (ماه نو فاز اول ماه است. در این فاز ماه در آسمان دیده نمی شود. پس از آن هلال ماه ظاهر می شود). درواقع چنان که گفتیم ماه باید بین خورشید و زمین باشد تا یک خورشید گرفتگی رخ دهد و این اتفاق تنها در ماه نو رخ می دهد.

البته خورشید گرفتگی در هر ماه نویی اتفاق نمی افتد. دلیلش این است که مدار ماه نسبت به مدار زمین به دور خورشید 5 درجه شیب دارد. ستاره شناسان دو تقاطع این مسیرها را گره می نامند. کسوف و خسوف زمانی رخ می دهند که خورشید در گره قرار می گیرد. اگر خورشید در گره باشد و ماه هم ماه نو باشد خورشید گرفتگی رخ می دهد. اگر خورشید در گره باشد و ماه در فاز کامل باشد خسوف یا ماه گرفتگی رخ می دهد. در طول بیشتر ماه ها خورشید یا در بالا یا پایین یکی از گره ها قرار می گیرد و هیچ گرفتگی ای رخ نمی دهد.

ستاره شناسان هر خورشید گرفتگی را با واژه های اندازه و سد شدن طبقه بندی می کنند. بزرگی یک خورشید گرفتگی، درصدی از قطر خورشید است که ماه در طول حداکثر خورشید گرفتگی می پوشاند. مسدود شدن درصد منطقه سطح خورشید است که در حداکثر گرفتگی پوشانده می شود. مثال: در صورتی که ماه نیمی از قطر خورشید را بپوشاند (که به این معنی است که بزرگی خورشید گرفتگی برابر 50 درصد است)، میزان سد شدن (منطقه دیسک خورشید که ماه بر آن لکه تاریک ایجاد می کند)39.1 درصد خواهد بود. این موضوع شاید کمی گیج کننده به نظر برسد.

سایه در خورشید گرفتگی چه بخش هایی دارد؟

سایه ای که در خلال یک خورشید گرفتگی به وسیله ماه بر روی زمین ایجاد می شود به سه بخش تقسیم می شود: ناحیه درونی سایه (umbra)، نیم سایه یا بخش خارجی (penumbra) و پیش سایه (antumbra). ناحیه درونی سایه تاریک ترین قسمت سایه است و جایی است که ماه به طور کامل خورشید را می پوشاند. پیش سایه منطقه ای است که ناحیه درونی سایه را احاطه کرده و جایی است که ماه جلوی خورشید قرار دارد، اما آن را به طور کامل نمی پوشاند بنابراین سایه به تاریکی ناحیه درونی سایه نیست. نیم سایه منطقه بیرونی سایه است، جایی که ماه فقط بخشی از خورشید را می پوشاند.

انواع خورشید گرفتگی ها

سه نوع مختلف از خورشید گرفتگی وجود دارد که عبارتند از خورشید گرفتگی کامل، خورشید گرفتگی جزئی و خورشید گرفتگی چنبری.

خورشید گرفتگی کامل زمانی رخ می دهد که ماه به طور کامل جلوی خورشید را سد می کند. برای مشاهده این کسوف شما باید در وسط سایه ای باشید که توسط ماه ایجاد می شود (ناحیه درونی سایه). کسوف کامل باعث می شود که آسمان خیلی تاریک شود، مثل اینکه شب است.

کسوف چنبری زمانی رخ می دهد که ماه در جلوی خورشید است اما به طور کامل آن را مسدود نمی کند، بنابراین یک حلقه نور در اطراف مرزهای آن ظاهر می شود. این خورشید گرفتگی معمولاً به این دلیل است که ماه در مدارش به دور زمین از زمین دور است و این باعث می شود ماه کوچکتر به نظر برسد.

کسوف جزئی زمانی است که ماه تمام خورشید را مسدود نکرده است. دلیلش این است که ماه و زمین و خورشید به طور کامل در یک راستا یا خط قرار نگرفته اند. وقتی خورشید گرفتگی جزئی است شما ممکن است از یک لکه بر روی خورشید تا تقریبا یک کسوف کامل را مشاهده کنید. درواقع این که چه چیزی را مشاهده می کنید بیشتر به موقعیت تان بر روی زمین بستگی دارد و این که شما در داخل کدام بخش سایه که توسط ماه ایجاد شده قرار دارید.

واقعیت های خواندنی درباره خورشید گرفتگی

- اغلب خورشید گرفتگی ها جزئی هستند.

- به طور متوسط، حداقل 2 و حداکثر 5 خورشید گرفتگی در هر سال به وجود می آید.

- خورشید گرفتگی کامل به طور متوسط هر یک و نیم سال اتفاق می افتد.

- طولانی ترین خورشید گرفتگی کامل حدود هفت و نیم دقیقه طول می کشد.

- خورشید گرفتگی کامل را نمی توان از قطب های شمال و جنوب دید.

- خورشید گرفتگی های تقریباً یکسان هر 18 سال و 11 ماه یک بار اتفاق می افتند. به چرخه های در حال تکرار خورشید گرفتگی ساروس گفته می شود که چنان که گفته شد هر 18 سال و 11 روز رخ می دهد.

- این عاقلانه نیست که به طور مستقیم به یک خورشید گرفتگی کامل نگاه کنیم. به طور مستقیم نگاه کردن در هنگام خورشید گرفتگی کامل می تواند باعث کوری کامل شود.

- در طول یک خورشید گرفتگی کامل، برخی از حیوانات تمایل به گیجی یا خواب آلودگی پیدا می کنند.

- یک خورشید گرفتگی کامل باعث کاهش دما تا 20 درجه می شود.

- در زمان های قدیم، مردم تصور می کردند که کسوف علامت این است که خدایان عصبانی هستند و یا اتفاقات بدی در حال وقوع است.

- در طول روزی که خورشید گرفتگی کامل رخ می دهد هوا گرگ و میش به نظر می رسد.

- کرونا، جو بیرونی خورشید، تنها در طول یک خورشید گرفتگی کامل دیده می شود.

- پس از یک خورشید گرفتگی کامل، حدود یک ساعت طول می کشد تا نور روز بازسازی شود.

- از آنجایی که ماه به آرامی از در حال دور شدن از زمین است می شود، تعداد خورشید گرفتگی های کامل بسیار کم می شود.

- یک کسوف چنبری زمانی رخ می دهد که ماه خیلی دور از زمین باشد این امر باعث می شود به صورت یک دایره سیاه که به وسیله نور خورشید احاطه شده به نظر برسد.

- دانشمندان همچنان به مشاهده خورشید گرفتگی ها علاقه مندند چون چیزهایی برای یادگیری وجود دارد. از جمله رصد کرونا که فضای خارجی خورشید است و تنها هنگام خورشید گرفتگی قابل مشاهده است.

خطر نگاه کردن به خورشید گرفتگی

هرگز در طول خورشید گرفتگی بدون محافظ چشم به طور مستقیم به خورشید نگاه نکنید و البته عینک آفتابی محافظ چشم به حساب نمی آید. بینندگان واقعی خورشید از عینک های آفتابی ای استفاده می کنند که هزاران بار تیره تر از عینک آفتابی عادی هستند.

تنها زمانی می توان با چشم غیر مسلح به خورشید گرفتگی نگاه کرد که جلوی خورشید به طور کامل توسط ماه سد شده باشد. اگر هر بخشی از خورشید پوشیده نشده باشد و تنها بخشی از خورشید گرفته شده باشد به محافظ چشم نیاز است - حتی اگر یک هلال کوچک از خورشید در آسمان باقی بماند.

این هلال می تواند یک سوختگی هلالی شکل در پشت چشم به جا بگذارد. همان طور که خورشید گرفتگی کامل یک سوختگی گرد به جای می گذارد. نباید فکر کرد که نگاه سریع امن است. در واقع، این نگاه های کوچک سریع به هم اضافه می شوند و انباشته می شوند تا نقطه ای که پشت چشم تان آسیب می بیند. مراقب باشید که عینک های قلابی خورشید گرفتگی خریداری نکنید.

نویسنده : نظرات () شنبه چهارم شهریورماه سال 1396 - ساعت 22 و 25 دقیقه و 00 ثانیه

در اصل در پیاز ترکیبات گرگرد وجود دارد که چشمان ما را می سوزاند. وقتی یک پیاز را خرد می کنیم به سلول های آن آسیب می زنیم. سپس آنزیم سنتاز (Synthase) موجود در پیاز با اسیدهای آمینه پیاز که سولفوکسید نام دارند در تماس قرار می گیرد و در نتیجه سولفوکسیدها به اسید سولفنیک تغییر می یابند. بعد اسید سولفنیک به گازی به نام پروپانتیل اس- اکسید (Propanethiol S-oxide) تبدیل می شود که آزاد می شود.

وقتی این گاز با رطوبت داخل چشم های ما مخلوط می شود اسید سولفوریک ملایمی را تشکیل می دهد. این اسید چشم ما را می سوزاند و غدد اشکی ما اشک تولید می کنند تا این محرک را بشویند.

برای کاهش سوزش چشم پیازها را زیر آب بشویید و اشک ها را برای محافظت از چشم ها آماده کنید! به طور طبیعی، بدن شما به شما می گوید که چشم ها را ببندید که البته ایده خوبی نیست. مالیدن چشم ها با دست هم کار دیگری است که معمولاً افراد انجام می دهند اما گاهی به بدتر شدن اوضاع می انجامد. در گذشته برخی می گفتند روشن کردن شمع هم مؤثر است.

نویسنده : نظرات () موضوع : هفتم، نهم، شنبه چهارم شهریورماه سال 1396 - ساعت 22 و 19 دقیقه و 00 ثانیه

اشیاء تنبل اند! آنها حرکت نمی کنند مگر این که یک نیرو -کششی یا فشاری- بر آنها وارد شود. فشار نیرویی است که اشیاء را حرکت می دهد تا از شما دور شوند. کشش نیرویی است که اشیاء را به سمت شما حرکت می دهد. یک توپ بولینگ را تصور کنید که کنارتان روی کف زمین است. از آن جایی که توپ بولینگ سنگین است، همان جا باقی می ماند مگر این که کشش یا فشار را برایش به کار ببرید.

اگر با دستان تان به توپ فشار وارد کنید، توپ شروع به غلطیدن می کند. شما با فشار وارد کردن به توپ یک نیرو به کار می برید. نیرویی که اعمال می کنید باعث می شود توپ حرکت کند. کشش، نیروی متضاد فشار است. کشش نیرویی است که به جانب شما می آید. تصویری که می بینید مسابقه طناب کشی را نشان می دهد. در طناب کشی دو گروه طنابی را در جهت ها- مسیرهای مخالف می کشند. فکرمی کنید کدام طرف برنده می شود؟ بستگی دارد به این که کدام طرف با بیشترین نیرو طناب را بکشد.

افراد شرکت کننده در مسابقه نیرویی را به کار می برند که باعث حرکت می شود

شما در طول روز خیلی وقت ها از نیروهای کششی و فشاری استفاده می کنید. در مدت تنفس یا استراحت می توانید از نزدیک بازی همکلاسی هایتان را تماشا کنید. چه فعالیت هایی کشش یافشار لازم دارند؟ همکلاسی هایتان کشش را به کار می برند یا فشار را؟ آنها ممکن است با چوب به یک گوی ضربه بزنند، توپی را با پا بزنند یا توپی را پرتاب کنند. مقدار نیرویی که برای توپ به کار می برند می تواند جهت و فاصله ای که توپ طی می کند را تغییر دهد.

وقتی متوجه می شوید خودتان و دوستان تان چندین و چند بار ایننیروها را به کار می برید ممکن است حیرت زده شوید.

چگونه نیروها اشیاء را حرکت می دهند؟

یک توپ بسکتبال را با یک دست بلند کنید. نیروی این کشش، توپ را از زمین حرکت می دهد و نمی گذارد توپ بر روی زمین سقوط کند. حالا یک توپ پینگ پونگ را بلند کنید. نیروی مورد نیاز برای بلند کردن یا کشیدن یک توپ پینگ پونگ و نگهداشتن آن و جلوگیری از سقوطش خیلی کمتر از نیروی مورد نیاز برای بلند کردن یا کشیدن توپ بسکتبال است. دلیل این تفاوت این است که توپ بسکتبال جرم بیشتری دارد. اشیائی که جرم بیشتری دارند برای حرکت کردن، چرخیدن و توقف به نیروی بیشتری نیاز دارند.

یک کامیون بزرگ نسبت به یک خودروی کوچک جرم بیشتری دارد. اگر این دو با هم تصادف کنند فکر می کنید که چه اتفاقی می افتد؟ کامیون به قدری جرمش زیاد است که ممکن است به حرکت رو به جلویش ادامه دهد. خودروی کوچک به عقب یا کنار هل داده می شود به خاطر این که جرم کمتری دارد.

می توانید دو توپ با اندازه نامساوی مثل توپ بسکتبال و توپ پینگ پونگ را امتحان کنید. توپ بسکتبال و توپ پینگ پونگ را به سمت یکدیگر بغلطانید. وقتی این دو توپ به هم می رسند چه اتفاقی می افتد؟ بله توپ پینگ پونگ به خاطر جرم توپ بسکتبال که بیشتر است به عقب هل (فشار) داده می شود.

نه فقط باید بر اشیاء نیروهایی اعمال شود تا حرکت کنند، بلکه لازم است نیروهایی هم بر آنها اعمال شود تا از حرکت باز بایستند یا جهت شان تغییر کند. وقتی توپی را به سمت دوست تان پرتاب می کنید، توپ از حرکت باز می ایستد چرا که با یک نیرو مواجه می شود: دست دوست تان. اگر دوست تان توپ را از دست بدهد باز هم توپ نمی تواند تا ابد به حرکتش ادامه دهد. چراکه نیروی جاذبه آن را به سمت زمین می کشد. اصطکاک بین سطح توپ با هوا یا با زمین هم آن را کند می کند. خیلی زود توپ به خاطر این نیروها از غلطیدن باز می ایستد.

برای تغییر دادن جهت یک توپ در حال حرکت ممکن است سعی کنید به آن لگد بزنید یا با چوب به آن ضربه بزنید. این نیروی دیگری را اعمال می کند که باعث می شود توپ در جهت متفاوتی حرکت کند.

چگونه ماشین های ساده به ما کمک می کنند نیرو اعمال کنیم؟

برای ما خیلی سخت است که بعضی از اشیاء را خودمان حرکت دهیم. تصور کنید که بخواهید یک سنگ خیلی بزرگ را از یک باغ حرکت دهید. ممکن است خودتان نتوانید سنگ را بلند کنید. شاید بتوانید از دوست تان کمک بگیرید. به این ترتیب شما دو نفر هر یک نیمی از وزن -مقدار نیروی جاذبه وارد شده بر یک شیء- سنگ را حرکت می دهید. اما در این میان یک معامله انجام می دهید. شما و دوست تان هر دو باید سنگ را به خارج از باغ حرکت دهید. شما هر دو باید در حالی که سنگ را نگه داشته اید راه هم بروید.

بنابراین هریک در حال انجام نیمی از کار هستید. فقط کار را تقسیم می کنید. اما این کمک هم ممکن است کافی نباشد. می توانید شکستن و خرد کردن سنگ و حرکت دادن هر قطعه سنگ به طور جداگانه را امتحان کنید. البته هنوز هم در حال انجام دادن همان مقدار کار هستید. چراکه لازم است هر قطعه سنگ را بلند کنید و به خارج از باغ حمل کنید.

راه دیگر برای حرکت دادن سنگ از باغ استفاده از ماشین های ساده است- ماشین ساده ابزاری بدون قطعات متحرک است و برای آسان تر کردن کار مورد استفاده قرار می گیرد. می توانید از یک اهرم یا یک سطح شیب دار استفاده کنید تا سنگ را حرکت دهید اما باید معامله ای انجام دهید. به نظرتان این معامله چه می تواند باشد؟ بله. اگر از سطح شیب دار استفاده می کنید باید سنگ را به فاصله دورتری انتقال دهید. بنابراین ممکن است استفاده از اهرم را انتخاب کنید که شبیه یک الاکلنگ به نظر می رسد.

تصور کنید که انتهای یک الاکلنگ را زیر سنگ قرار می دهید. حالا طرف دیگر را به پایین فشار دهید. سنگ به نحو ساده تری حرکت خواهد کرد اما این جا هم معامله ای وجود دارد. معامله این است که سنگ تنها مسافت اندکی بالا می رود در حالی که شما باید طرف دیگر یک فاصله- فضای خیلی طولانی که بین دو مکان وجود دارد را رو به پایین فشار دهید. ماشین های ساده با کار می توانند به ما کمک کنند اما نمی توانند به کار بگویند برو!

چه نیروهای دیگری می توانند یک شیء را حرکت دهند؟

انسان ها می توانند با کشیدن یا فشار دادن اشیاء آنها را حرکت دهند. شما هر روز این کار را انجام می دهید. چه نیروهای دیگری می توانند اشیا را حرکت دهند؟ آب در حال حرکت می تواند. رودخانه ای را تصور کنید که از یک کوه به پایین یورش می آورد. آب با خودش چه حمل می کند؟ ممکن است برگ، سنگ های کوچک و شن، شاخه ها و خاک را در این آب ببینید.

همه موادی که گفته شد به نیرویی نیاز دارند تا آنها را حرکت دهد. نیروی آب آنها را به پایین کوه حرکت می دهد.

سرعت -این که چیزی چقدر سریع یا کند حرکت می کند- بر این که چه اشیایی حرکت داده می شوند اثر می گذارد. اگر آب خیلی آهسته حرکت کند اشیای کوچک نیز می توانند حرکت داده شوند و جابجا شوند. اگر آب سریع حرکت می کند فکر می کنید چه اتفاقی رخ می دهد؟ بله. اشیای بزرگ تر را هم می توان حرکت داد. سرعت آب تعیین می کند که چه اشیایی حرکت داده می شوند. باد هم می تواند همین کار را انجام دهد.

وقتی باد آهسته می وزد، می تواند ذره های کوچک ماده را حرکت دهد. وقتی که سریع حرکت می کند ماده خیلی بیشتری را حرکت خواهد داد. شن هایی که همراه باد حرکت می کنند می توانند منحنی ها و دره های تنگی ایجاد کنند. باد مواد زیادی را حرکت می دهد.

به پرچم جلوی در مدرسه تان توجه کنید. در یک روز آرام آویزان باقی می ماند. موقعی که باد نرمی می وزد کمی خش خش می کند. اما وقتی باد سختی می وزد، پرچم مستقیم از دیرک خود به پرواز در می آید. ذرات هوا به سمت پرچم فشار می آورند و باعث می شوند حرکت کند.

نویسنده : نظرات () شنبه چهارم شهریورماه سال 1396 - ساعت 22 و 18 دقیقه و 00 ثانیه
با عرض سلام خدمت شما بازدید کننده ی گرامی.

این جزوه ی عالی مخصوص تمام دانش آموزان سمپاد و نمونه دولتی هست و همه ی کسایی که میخوان فصل 11 رو کامل بلد باشن.

اگه خوب بود نظر بدید حتما با تشکر.
بریم سر جزوه:


نویسنده : نظرات () موضوع : هفتم، نهم، شنبه چهارم شهریورماه سال 1396 - ساعت 15 و 38 دقیقه و 00 ثانیه

جانداران ساده(آغازیان)

به جز گیاهان و جانوران، جانداران دیگر نیز هستند که حرکت می کنند و برای رشد به غذا نیاز دارند و تنفس می کنند. این جانداران که بعضی از صفات گیاهان و بعضی از صفات جانوران را دارند آغازیان نامیده می شوند.

آغازیان ساختمان بدنی ساده دارند و به علت کوچکی فقط با میکروسکوپ دیده می شوند. بعضی مانند باکتری فقط یک سلول دارند و بعضی دیگر پر سلولی هستند. آغازیان به شکل زیر طبقه بندی شده اند:

جلبک‌ها، (آغازیانِ گیاه مانند)

جلبک ها به دلیل آنکه بدنشان از گیاهان ساده تر است در گروه آغازیان قرار گرفته اند ولی آنها نیز سبزینه یا کلروفیل دارند.

جلبک ها به رنگ های قرمز، سبز یا قهوه ای دیده می شود. بیشتر جلبک هایی که در آب زندگی می کنند تگ سلولی هستند اما انواع پرسلولی نیز دارند. طول برخی از جلبک های پرسلولی دریایی به 60 متر می رسد.

جانداران ساده(آغازیان)

فایده ها

جلبک ها غذای جانوران آبزی هستند. از جلبک های دریایی موادی به دست می آید که در صنعت مانند بستنی سازی و تهیه خمیر دندان به کار می رود.

باکتری ها

باکتری ها فراوان ترین جانداران روی زمین هستند. بعضی در آب، بعضی در خاک و بعضی در داخل یا روی بدن گیاهان و جانوران زندگی می کنند. به طور کلی در هر کجا که موجود زنده باشد، باکتری ها نیز یافت می شوند. در روی دست شما تعداد زیادی باکتری وجود دارد ولی شما نمی بینید. باکتری ها فقط یک سلول بسیار کوچک هستند. باکتری ها به اشکال کروی، خمیده و ‌میله ای دیده می شوند.

فایده ها

1- درست کردن کود که یکی از کارهای مفید با کتری های داخل خاک است. بعضی باکتری ها بدن موجودات زنده را تجزیه می کنند و مواد آنها را به خاک می دهند و گیاهان این مواد را مصرف می کنند.

2-انسان از هزاران سال پیش بدون شناخت باکتری ها از آنها استفاده کرده و از آنها برای تبدیل بعضی میوه ها (مانند انگور) به سرکه یا تبدیل شیر به ماست استفاده کرده است.

تولید مثل

باکتری ها نیز تولید مثل می کنند. از یک باکتری به دو باکتری و بعد به 4 باکتری و به همین شکل به سرعت تقسیم ادامه می یابد. تولید مثل آنها گاه زیاد و گاه کم است.

قارچ ها

قارچ ها موجودات زنده ای هستند که مانند گیاهان در یک جا ساکن هستند اما چون سبزینه ندارند نمی توانند غذا سازی کنند و به انواع مختلف مانند کپک ها و قارچ های چتری تقسیم می شوند.

کپک ها

کپک ها در روی نان و میوه و مربا دیده می شوند. کپک نوعی قارچ است که میوه یا چیزهای دیگر را تجزیه کرده و مصرف می کند.

قارچ های چتری

قارچ های چتری روی چوب های پوسیده تنه درختان یا روی خاک دیده می شود بیشتر قارچ های چتری که در طبیعت یافت می شوند. سمی هستند ولی در میان آنها انواع خوراکی هم وجود دارد. قارچ ها به وسیله سلول های بسیار ریزی به نام هاگ تولید مثل می کنند. هاگ در اندامی به نام هاگدان تولید می شوند و پس از رسیدن یا پاره کردن دیواره هاگدان آزاد می شوند.

این هاگ ها همراه باد یا آب به نقاط مختلف می روند. در هر جا که رویش مناسبی داشته باشند، رشد کرده و قارچ های دیگری را به وجود می آورند.

جانداران ساده(آغازیان)

فایده ها و ضررها

فایده ها:قارچ ها اهمیت فراوانی دارند. بعضی از آنها بسیار کوچک هستند و مانند باکتری، بدن گیاهان و جانوران مرده را تجزیه می کنند تا مواد مورد نیاز خود را جذب کنند. موادی که از تجزیه گیاهان و جانوران مرده به دست می آید، به خاک بر می گردد و دوباره وسیله مصرف گیاهان می شود. ما بعضی قارچ ها را می خوریم و بعضی هم به جهت وجود دارویی به نام پنی سیلین در امر پزشکی و برای کُشتن باکتری ها به کار می روند.

ضررها:انواعی از قارچ ها انگل گیاهان یا جانوران می شوند. این قارچ ها به گیاهانی مانند گندم، سیب زمینی و بعضی از میوه ها زیان می رسانند. بعضی قارچ ها هم باعث بروز بیماری پوستی می شوند.

مخمّر

مخمّر قارچ ذره بینی است که در خمیر ترش نانوایی موجود است و توسط نانواها جهت پخت نان به کار گرفته می شود .

نویسنده : نظرات () موضوع : نهم، جمعه سوم شهریورماه سال 1396 - ساعت 17 و 35 دقیقه و 00 ثانیه

انسان های نخستین

اجداد اولیه ی انسان
در سال 1856 میلادی، معدنچیان در هنگام حفاری در اطراف دره های نئاندر در آلمان، در میان توده سنگ های آهکی متوجه یک اسکلت عجیب و غریب شدند. جمجمه این اسکلت شبیه جمجمه میمون بود و استخوان های پا نیز خمیده و بسیار مقاوم بودند. در آن زمان، دانشمندان این اسکلت را به سربازی متعلق پنداشتند که در جنگی که 50 سال پیش از آن رخ داده بود. به قتل رسیده بود. اما دانشمندان پس از مطالعات بیشتر، این اسکلت را متعلق به انسان ما قبل تاریخی دانستند که 50 هزار سال قبل می زیست! از آن زمان به بعد اسکلت های بیشتری از انسان های خیلی قدیمی تر یافت شده است. اکثر دانشمندان بر این باورند که انسان ها، میمون ها و بوزینه ها که همگی در راسته نخستیان (پریمات ها) قرار می گیرند، جد مشترکی دارند. به اعتقاد آن ها راسته نخستیان موسوم به ائوگیتپوپتیکوس 35 میلیون سال قبل در مصر می زیستند. 13 میلیون سال بعد نخستین حیوانات میمون نما در شرق آفریقا و بالای درختان زندگی می کردند که از نسل همین حیوانات، شمپانزه ها و گوریل های امروزی تکوین یافتند.
ائوگیپتوپیتکوس (بوزینه مصری) نخستین جانور شناخته شده از راستۀ نخستیان بود که به آنتروپوید معروف بودند. این گروه از پسانداران شامل میمون ها، بوزینه ها و انسان نماها می شوند. ائوگیتوپیتکوس وزنی برابر یک بچه آدمیزاد داشت و بر روی چهار دست و پا راه می رفت.

همچنین نسل جانور منقرض شده ای به نام اوستر الوپیته از سینه ی جانوران منشعب شده بود. اسکلت یک انسان نمای اوسترالوپیته سینه در سال 1974 در آفریفا به دست آمد که به احتمال قوی بر روی پاهایش راه می رفت و حدود پنج میلیون سال قبل می زیست. این موجود مؤنث را شاید بتوان قدیمی ترین حیوان انسان نما نامید.
حدود دو میلیون سال قبل نخستین انسان ها به نام هومورودولفنسیس و نزدیکترین نوع انسان به نام هوموهابیلیس بر روی زمین ظهور پیدا کردند. هوموهابیلیس می توانست از ابزار استفاده کند و اندکی قدرت تکلم داشت. حدود دویست هزار سال بعد، نوع تکامل یافته تری از انسان ما قبل تاریخ به نام هوموارکتوس ظهور پیدا کرد که تنومندتر و بلندتر از هوموهابیلیس بود.
هوموساپینس از نظر دانشمندان، نخستین انسان از گونه امروزی بود که حدود 400000 سال قبل می زیست هوموساپینس ها یا انسان های هوشمند بر دو نوع بودند: یکی انسان های نئاندر تال که حدود 000/30 سال قبل از میان رفتند، و دیگر موجوداتی که به انسان های امروزی بسیار شبیه بودند.
هومورولفسیس را شاید بتوان نخستین نوع انسان دانست که حدود دو میلیون و سیصد هزار سال قبل در افریقا می زیست. او هم قد قدیمی ترین نوع انسان اوسترالوپتیکوس افارنسیسبود، اما مغز بزرگتری داشت. این موجود از ابزار سنگی ساده استفاده می کرد و برای خودش سرپناه ابتدایی می ساخت.
انسان نئاندرتال و انسان امروزی، از نوع انسان های با مغز بزرگتر، هوموساپینس (انسان هوشمند) بودند. البته نسل نئاندرتال ها منقرض شد زیرا احتمالاً توسط انسان های امروزی از شکارگاه هایشان بیرون رانده شدند.

نویسنده : نظرات () موضوع : نهم، جمعه سوم شهریورماه سال 1396 - ساعت 17 و 30 دقیقه و 00 ثانیه

شیمی آلی زیر مجموعه ای از دانش شیمی است که درباره ترکیبات کربن یا مواد آلی سخن می‌گوید، عنصر اصلی که با کربن ترکیبات آلی را تشکیل می دهند، هیدروژن می باشد.

در گذشته به موادی که ریشه گیاهی یا حیوانی داشتند، مواد آلی می گفتند اما امروزه مواد آلی را می توان از طریق روش های صنعتی و آزمایشگاهی و به کمک مواد معدنی نیز سنتز کرد. موادی که از منابع آلی بدست می آیند، در یک ویژگی مشترک هستند و آن اشتراک در دارا بودن عنصر کربن است.

دو منبع بزرگ مواد آلی که از آنها مواد آلی با ترکیبات ساده، تأمین می شوند، نفت و زغال سنگ هستند، این دو ماده فسیلی در مفهوم قدیمی آلی بوده و حاصل تجزیه جانوران و گیاهان هستند. این ترکیبات ساده به عنوان مصالح ساختمانی، در ساختن ترکیبات بزرگتر و پیچیده تر مصرف می گردند.

شیمی آلی، شیمی ترکیبات کربن با سایر عناصر به ویژه هیدروژن، اکسیژن، نیتروژن، هالوژن ها و غیر فلزات دیگر نظیر گوگرد و منیزیوم است. الکل ها، اترها، هیدروکربن ها، آلدئیدها، کتون ها، کربوکسیلیک اسیدها، ترکیبات آلیفاتیک حلقوی، کربانیون ها، آمین ها، فنل ها، درشت مولکول ها و بسپارها (پلیمر) و نظیر آنها جزء مواد آلی بوده و مباحث شیمی آلی را به خود اختصاص داده اند.

امروزه از مواد آلی و دانش شیمی آلی در رنگ سازی، کاغذ و جوهرسازی، مواد غذایی، پوشاک، پتروشیمی، مواد پلاستیکی و لاستیکی، داروسازی، پزشکی و ده ها صنعت دیگر بهره می برند. افزون بر بیست میلیون ترکیب شناخته شده کربن وجود دارد و هر ساله نیم میلیون ملکول جدید به خانواده مواد آلی اضافه می شوند. شیمی آلی شالوده زیست شناسی و پزشکی است.

ساختمان موجودات زنده به غیر از آب، عمدتاً” از مواد آلی ساخته شده اند، مولکول های مورد بحث در زیست شناسی مولکولی همان مولکول های آلی هستند. امروزه ما در عصر کربن زندگی می کنیم، هر روزه روزنامه ها و مجلات، ذهن ما را متوجه ترکیبات کربن نظیر کلسترول، چربی های اشباع نشده، هورمون ها، استروئیدها، حشره کش ها و فرومون ها می نماید.

در دهه های گذشته به خاطر نفت جنگ های متعددی راه افتاده است، همچنین دو فاجعه نازک شدن لایه اوزون که عمدتاً” به خاطر وجود کلرو فلوئورو کربن ها می باشد و پدیده گازهای گلخانه ای که ناشی از حضور متان، کلرو فلوئورو کربن ها و دی اکسید کربن است، زندگی انسان ها را به خطر انداخته است.

آرایش و درشتی مولکول های مواد آلی

تا حدود سال 1850 میلادی بسیاری از دانشمندان بر این باور بودند که منشأ مواد آلی، جانداران و گیاهان هستند، آنها تصور می کردند که مواد آلی را هرگز نمی توان از مواد معدنی و غیر آلی تولید نمود. دانشمندان همواره دنبال پاسخ به این پرسش بودند که چه ویژگی در ترکیبات کربن وجود دارد که آنها را از ترکیبات مربوط به صد و چند عنصر دیگر جدول تناوبی متمایز کرده است.

تعداد بسیاری از ترکیبات کربن وجود دارند که مولکول های آنها می توانند بسیار بزرگ و پیچیده باشند. تعداد ترکیباتی که دارای عنصر کربن هستند چندین برابر بیشتر از تعداد ترکیبات بدون کربن است. مولکول های آلی شامل هزاران اتم شناخته شده اند و ترتیب قرار گرفتن اتم ها حتی در مولکول های نسبتاً” کوچک نیز بسیار پیچیده است. یکی از مسائل اصلی در شیمی آلی، آگاهی از طرز قرار گرفتن اتم ها در مولکول ها و یا تعیین ساختمان ترکیبات است.

اتم های کربن می توانند به میزانی که برای اتم هیچ عنصر دیگری مقدور نیست، به یکدیگر متصل شوند. مدل سه بعدی درشت مولکول مایتوتوکسین که یک ماده سمی شیمی-زیستی می باشد.

ویژگی منحصر به فرد کربن

اتم های کربن می توانند به میزانی که برای اتم هیچ عنصر دیگری مقدور نیست، به یکدیگر متصل شوند. همچنین اتم های کربن می توانند زنجیرهایی شامل هزاران اتم و یا حلقه هایی با اندازه های متفاوت ایجاد نمایند، زنجیرها و حلقه ها می توانند دارای شاخه و پیوندهای عرضی باشند، به اتم های کربن این زنجیرها و حلقه ها، اتم های دیگری نیز می تواند وصل شود، این اتم ها معمولاً” هیدروژن، فلوئور، کلر، برم، ید، اکسیژن، نیتروژن، گوگرد، فسفر و سایر اتم های مختلف می باشند.

هر آرایش مختلف از اتم ها مربوط به ترکیب متفاوتی است و هر ترکیب یک سری خواص شیمیایی و فیزیکی خاص خود را دارد، از این رو غیر منتظره نیست که امروزه ده ها میلیون ترکیب شناخته شده کربن وجود داشته باشد.

پیوند شیمیایی

بررسی ساختمان مولکول ها را باید با بحث درباره پیوندهای شیمیایی یعنی نیروهایی که اتم ها را در یک مولکول نگاه می دارند، شروع نمود. دو نوع پیوند یونی و کووالانسی، پیوندهایی هستند که به وسیله آن اتم ها با یکدیگر اتصال برقرار می کنند. از میان این دو پیوند، پیوند کووالانسی، پیوند متدوال در ترکیبات کربن است و مهمترین پیوند در مطالعه شیمی آلی است.

مواد آلی در شیمی آلی

مواد آلی دارای گستره ای بزرگ می باشند و بسیار متفاوت و متنوع هستند. از این دسته مواد می توان، پارافین ها، روغن ها، هیدرو کربن ها، الفین ها، استیلن ها، ترپن ها، الکل ها، اسیدهای کربوکسیلیک، استرها، اترها، اپوکسیدها، آلدئیدها، کتون ها، آمین ها، آمیدها، ترکیبات آروماتیک، اسیدهای آلی، ایزوسیونات ها، محصولات استخلافی بنزن، الیاف نساجی، رنگ های رنگرزی و صنعتی و … را نام برد.

ترکیبات هیدرو کربنی

برخی از ترکیبات آلی فقط شامل دو عنصر، هیدروژن و کربن هستند و از این رو به عنوان هیدرو کربن شناخته می شوند. هیدرو کربن ها بر اساس ساختمانشان، به دو دسته اصلی، آلیفاتیک و آروماتیک تقسیم می شوند. هیدرو کربن های آلیفاتیک خود به گروه های آلکان ها، آلکن ها، آلکین ها و ترکیبات حلقه ای مشابه سیکلو آلکان ها و غیره تقسیم می گردند.

متان

ساده ترین ماده شیمی آلی متان است، مولکول متان دارای یک اتم مرکزی کربن و چهار اتم محیطی هیدروژن است که با زاویه 109/5 درجه دور اتم کربن قرار گرفته اند. متان محصول نهایی متلاشی شدن ناهوازی (بدون هوا) گیاهان یعنی از هم پاشیدگی بعضی از مولکول های پیچیده می باشد.

متان تشکیل دهنده قسمت اعظم (حدود 97 درصد) گاز طبیعی است. متان گاز آتشگیر خطرناک معادن زغال سنگ است و به صورت حباب های گاز از سطح مرداب ها خارج می گردد. گاز متان از ترکیب مونو اکسید کربن و هیدروژن حاصل می گردد.

کلرو فلوئورو کربن ها

مشتقات هالوژنه متان را کلرو فلوئورو کربن ها می گویند. اگر به جای هیدروژن های متان اتم های هالوژن جایگزین گردد، این محصولات حاصل می شوند. گازهای مورد استفاده در یخچال ها و کولرهای گازی و انواع اسپری، از این دسته مواد هستند. از جمله این مواد می توان به دی کلرو دی فلوئورو متان و کلرو تری فلوئورو متان اشاره کرد.

CF2Cl2 یا CFC12 دی کلرو دی فلوئورو متان

CF3Cl یا CFC11 کلرو تری فلوئورو متان

آلکان ها

آلکان ها که نقطه آغازگر آن ها متان است به ترکیبات غیر حلقوی و خطی کربن و هیدروژن اطلاق می شود، پیوند یگانه کووالانسی در این ترکیبات اتم های کربن و هیدروژن را به هم وصل کرده است. این هیدرو کربن ها بر اساس ساختمانشان به خانواده متان تعلق دارند و خواص آنها از خواص متان پیروی می کند.

در آلکان ها تعداد اتم های هیدروژن نسبت به اتم های کربن، دو برابر به علاوه دو می باشد. یعنی مثلاً” در مولکول بوتان، چهار اتم کربن و ده اتم هیدروژن وجود دارد. در آلکان ها، انتظار می رود هرچه تعداد اتم ها افزایش یابد، تعداد آرایش های ممکن اتم ها نیز زیادتر می شود. به تدریج که در سری آلکان ها پیش می رویم، تعداد ایزومرها در همرده های متوالی به میزان شگفت آوری افزایش می یابند.

برای مثال هپتان دارای نه ایزومر می باشد، یعنی در شیمی آلی نه ماده مختلف با خواص متفاوت هستند که همگی فرمولشان C7H16 است. برای نامیدن ترکیبات مختلف و پیچیده آلی از روش استاندارد آیوپاک استفاده می کنند.

نویسنده : نظرات () موضوع : هشتم، نهم، پنجشنبه دوم شهریورماه سال 1396 - ساعت 17 و 05 دقیقه و 00 ثانیه

تعریف آنزیم و انواع آنزیم ها

آنزیم ها

زیست حیوان مستلزم وقوع یک سری تغییرات شیمیایی مداوم در بدن است. گیاهان سبز بدین نحو مواد شیمیایی را تبدیل به قندها، نشاسته و پروتئین ها نموده و از این طریق به تثبیت و ذخیره ی انرژی می پردازند. متعاقبا، ترکیبات حاصله توسط خود گیاه یا حیواناتی که از گیاه تغذیه می کنند تجزیه گردیده و بدین ترتیب انرژی ذخیره شده مصرف می شود. فعل و انفعالات پیچیده ای که در این مراحل دخالت دارند دو طرفه بوده و در خارج از محیط زنده اغلب به آهستگی انجام می گیرند، حرارت های زیاد و یا فشار برای تسریع آنها لازم است. در موجود زنده عوامل مزبور حضور ندارند و چون انرژی باید به سرعت ذخیره ویا آزاد گردد تسریع فعل و انفعالات را ضروری می نماید. سرعت لازم به کمک عمل تعداد بی شماری کاتالیست که در بدن موجود زنده حاصل می شود انجام می پذیرد که بدون حضور در محصول نهایی به واکنش سرعت می بخشند، کاتالیست هایی که توسط موجودات زنده ساخته می شوند طبیعت آلی داشته و به آنزیم ها شهرت دارند.
آنزیم ها حداقل یک میلیون بار سرعت واکنش ها را زیاد می کنند. این واکنش ها از لحاظ نظری برگشت پذیرند و باید به تعادل برسند.
آنزیم ها واکنش ها را در جهت چپ و راست به طور یکسان تحت تاثیر قرار می دهند به طوری که حالت پایدار تغییر نکرده ولی سرعت واکنش زیاد می شود.هر سلول زنده حاوی صدها آنزیم است و فقط در صورتی می تواند عملکرد مفیدی داشته باشد که این عمل به طور مناسبی هدایت شود .
● عمل کاتالیزوری
آنزیم ها بسته مکانیسم عملشان در ۶ گروه اصلی طبقه بندی می شوند:
۱) اکسیدوریداکتازها: کاتالیزور انتقال ئیدروژن، اکسیژن و یا الکترون از یک ملکول به ملکول دیگرند.
۲) ترانسفرازها: کاتالیزور انتقال گروه هایی مانند استیل، آمینو و فسفات از ملکولی به ملکول دیگر می باشند.
۳) هیدورلازها: واکنشهای تجزیه ی آب را کاتالیز می کنند. نمونه ی این واکنش ها، هیدرولیز چربی ها و پروتئین ها است که برای فعالیت عادی موجودات زنده ضروری اند.
۴) لیاز ها: کاتالیزوری تجزیه های غیر ئیدرولیزی مانند دیکربوکسیلاسیون و دی آمیناسیون را بعهده دارند.
۵) ایزومرازها: تغییرات و تبدیلات داخل ملکولی را در ایزومرهای نوری و موضعی ممکن می سازد. مانند اپیمرازها.
۶) لیگازها: سنتز مواد معینی را در داخل سلول کاتالیز می کنند که در تجزیه ی ATP دخالت دارند.
● طبیعت آنزیم ها
ثابت شده است که آنزیم ها پروتئین های پیچیده ای با وزن ملکولی بالا هستند ، البته استثناهایی هست مانند آنزیم های ریبوزومی که اساس آنها RNA است.بسیاری از آنزیم ها نیازمند گروه غیر پپتیدی خاص برای انجام عملیات خود می باشند که به آنها کوآنزیم گویند که خود دارای نوع های هولوآنزیم و آپوآنزیم اند که به عنوان یک گروه پروستتیک شناخته می شوند.
● مکانیسم عمل آنزیم ها
عمل آنزیم مشتمل بر ایجاد یک ترکیب پیچیده بین آنزیم و مادّه مورد نظر (Substrate) است. ترکیب پیچیده ی مزبور پس از تجزیه، آنزیم مربوطه را بدون تغییر به همراه مادّه ی حاصله در محیط عمل باقی می گذارد.
● طبیعت ویژه ی آنزیم ها
چنانچه آنزیمی تنها در مورد یک مادّه به عنوان کاتالیزور عمل نماید اختصاصی بودن آن مطلق خواهد بود. در اغلب موارد آنزیم قادر است با بیش از یک گروه سوبسترا واکنش نشان دهد. در چنین مواردی گفته می شود اختصاصی بودن آنزیم نسبی است.
● عوامل مؤثر بر کیفیت آنزیم
۱) تراکم مادّه
۲) ممانعت کننده ها
۳) اسیدیته

نویسنده : نظرات () موضوع : هفتم، هشتم، نهم، پنجشنبه دوم شهریورماه سال 1396 - ساعت 17 و 04 دقیقه و 00 ثانیه

صفحات سایت

تعداد صفحات : 21

آمار بازدید سایت

بازدیدهای امروز : نفر
--------------------
بازدیدهای روز قبل: نفر
--------------------
بازدید این ماه : نفر
--------------------
بازدید ماه قبل : نفر
--------------------
تاریخ آخرین بروز رسانی :
--------------------
كل بازدیدها : نفر

تبلیغات و بنر ها

پشتیبانی